مقدمه
پانسمان زخم بستر در راستای مراقبت و کمک به ترمیم بافت آسیبدیده صورت میگیرد. از آنجایی که این پانسمان بسیار حساس است و باید به طور اصولی انجام شود، قصد داریم تا در این مقاله از وبلاگ کلینیک شهرآرا به آموزش پانسمان زخم بستر بپردازیم.
پانسمان زخم بستر با باند و گاز
پانسمان زخم بستر با باند و گاز، یکی از سادهترین روشهای پانسمان این زخم است. از آنجایی که زخم بستر بسیار به آلودگی و عفونت حساس است، تمامی فرایند پانسمان زخم بستر باید به روش استریل انجام گیرد. در صورتی هم که امکان اجرای این فرایند بهصورت استریل در منزل ندارید، انجام این کار را بهصورت غیراصولی بههیچوجه توصیه نمیکنیم.
ابزارهای لازم برای پانسمان زخم بستر:
ابزارهای لازم برای پانسمان به این روش شامل یک یا چند بسته گاز استریل (بسته بهشدت و وسعت زخم و همچنین میزان ترشحات)، دستکش استریل، سرم شستشو، ظرف استریل (برای ریختن سرم شستشو به داخل ظرف)، دستکش ساده به همراه پد ضد آب خواهند بود. همچنین بسته به نحوه بستن زخم ممکن است نیاز به باند یا چسب ضد حساسیت داشته باشید.
نحوه پانسمان زخم بستر به کمک باند و گاز
در این بخش به آموزش پانسمان زخم بستر به روش باند و گاز استریل میپردازیم. جهت سادهسازی مطلب، سعی کردهایم تا مراحل مختلف را بهصورت جداگانه به شما آموزش دهیم.
باز کردن پانسمان قبلی
اگر بیمار شما از قبل یک پانسمان زخم بستر داشته باشد، ابتدا باید پانسمان قبلی را باز کرده و از روی بدن فرد جدا کنید. برای این کار یک جفت دستکش ساده را بپوشید و پانسمان قبلی را از روی زخم باز کنید. زمانی که گازهای استریل کثیف را از روی پوست برمیدارید، دقت داشته باشید که میزان و نوع ترشحات ناحیه زخم بستر چگونه است. اگر ترشحات وجود داشته باشند، باید گاز استریل بیشتری را به هنگام پانسمان بعدی بر روی زخم قرار دهید.
باز کردن پانسمان قبلی
آماده شدن برای پانسمان زخم بستر
زمانی که پانسمان قبلی را باز کرده و باند و گازهای استفاده شده را در سطل یا پلاستیک زباله قرار دادید، زمان آن رسیده است تا برای پانسمان زخم بستر آماده شوید. در ابتدا پد ضد آب را در زیر محل زخم قرار دهید. سپس گاز استریل را آماده کرده و سرم شستشو را نیز به میزان کافی در داخل ظرف استریل بریزید. در صورتی هم که ظرف استریل ندارید، میتوانید به طور آهسته، مقداری از سرم شستشو را بر روی گازی که به دستتان گرفتهاید ریخته و بر روی زخم بکشید.
در نظر داشته باشید که بهتر است تا اگر قرار بر تماس مستقیم دست بر روی زخم بستر باشد، حتماً از یک دستکش استریل استفاده کنید. پس از اینکه دستکش پوشیدید، نباید به هیچ جایی به جز روی زخم و وسایل استریل دست بزنید. در صورت نیاز به هرگونه وسیله دیگر، باید از اطرافیان بخواهید که آنها را در اختیار شما قرار دهند.
شستشوی زخم بستر
حال در این بخش از آموزش پانسمان زخم بستر به مرحلهای میرسیم که شما باید زخم بستر را شستوشو دهید. برای این کار یک عدد گاز استریل را با سرم شستوشو خیس کنید. البته این خیسی گاز استریل نیز نباید به گونهای باشد که آب از آن به بیرون چکه کند. حال شما باید گاز خیس شده را بر روی زخم کشیده و زخم را شستشو دهید.
بسته به وسعت زخم بهتر است تا کشیدن گاز استریل بر روی زخم بهصورت دورانی و از مرکز به بیرون باشد. بههیچوجه گاز استریل را از اطراف زخم به سمت داخل زخم نکشانید. بهجای این کار همیشه باید شستوشو از مرکز زخم آغاز شده و به سمت اطراف زخم کشیده شود.
شستشوی زخم بستر
خشک کردن محل زخم
پس از اینکه مرحله شستوشو را به طور کامل به پایان رساندید، یک یا چند عدد گاز استریل را برداشته و بدون اینکه آن را به محلول خاصی آغشته کنید، بر روی زخم (از مرکز به بیرون) بکشید. در این مرحله باید هرگونه نم و رطوبت را خشک کنید. دقت داشته باشید که این فرایند باید به آهستگی صورت بگیرد و نباید گاز را به طور محکم بر روی زخم بکشید. این کار ممکن است باعث خونریزی محل زخم شود.
تکمیل فرایند پانسمان
پس از اینکه شستشو و خشککردن محل زخم به پایان رسید، نوبت به تکمیل فرایند پانسمان میرسد. با توجه به میزان ترشحاتی که بر روی گازهای استریل پانسمان قبلی وجود داشتند، یک تا سه عدد گاز استریل را بسته به وسعت زخم، بر روی آن قرار دهید. اگر محل زخم کوچک باشد، نیازی به باز کردن گازهای استریل وجود نخواهد داشت. با این حال اگر محل زخم بزرگ است، گاز استریل را از محلهای تاشدگی خود باز کرده و بر روی زخم بگذارید. برای اینکه گاز از محل خود جابهجا نشود، میتوانید گوشههای آن را با چسب ضد حساسیت بر روی پوست فیکس کنید.
آموزش پانسمان زخم بستر
بانداژ محل زخم
آخرین مرحلهای که در آموزش پانسمان زخم بستر به شما توضیح میدهیم، بستن پانسمان تا زمان پانسمان بعدی خواهد بود. برای این کار هم میتوانید گازهای استریل را با چسب ضد حساسیت در محل فیکس کنید. اگر هم محل زخم بستر در جایی است که ممکن است به هنگام تحرک بیمار باز شود، بهتر است تا محل پانسمان را بانداژ کنید.
برای بانداژ محل پانسمان کافی است تا یک سر باند را بر روی عضو پانسمان شده قرار دهید. سپس باند را به دور عضو بپیچانید. دقت داشته باشید که پس از هر دور باندپیچی، لایه بعدی اندکی از لایه قبلی را بپوشاند. این کار باعث میشود تا در انتها یک پوشش منسجم بر روی محل پانسمان ایجاد شود. انتهای باند استفاده شده را هم میتوانید به کمک گیرهای که در بستهبندی باند وجود دارد، ببندید. برای محکمکاری هم میتوانید انتهای باند را با چسب ضد حساسیت یا لوکوپلاست محکم کنید.
بانداژ محل زخم
سخن پایانی
در این مقاله به آموزش پانسمان زخم بستر در خانه به طور صحیح و اصولی پرداختیم. فراموش نکنید که عدم رعایت بهداشت به هنگام پانسمان زخم بستر خود میتواند منجر به عفونت بیشتر در محل پوست شود. در صورتی هم که تخصص یا مهارت لازم برای انجام پانسمان در منزل را ندارید، بهتر است تا از افراد متخصص برای این کار کمک بگیرید.
