همه ما ممکن است در طول روز با اضطراب مواجه شویم. گاهی دلیل آن را می دانیم و در بعضی از مواقع نیز درک نمی کنیم که علت آن از چیست. درمان اضطراب، زمانی اهمیت پیدا می کند که علت آن را درک نکنیم. اضطرابی که در عملکرد روزانه شما اختلال ایجاد کند، نیاز به درمان دارد که در این مقاله قصد بررسی روش های درمان آن را داریم.
درمان اضطراب شدید و خفیف با روش های علمی
اضطراب چیست و چه زمانی نیاز به درمان دارد؟
اضطراب، یک اختلال روانشناختی است که با علائم فیزیکی همچون تپش قلب و تعریق زیاد همراه است. داشتن مقدار کمی اضطراب برای انجام کارهای روزمره طبیعی است. مثلا زمانی که در محل کار نیاز به مقابله با وضعیت استرس زا دارید یا می خواهید در جلسه مصاحبه حضور پیدا کنید، داشتن اضطراب یک اتفاق رایج و طبیعی است و بدن شما را برای بحران آماده می کند؛ اما گاهی اضطراب به یک اختلال تبدیل می شود. اگر دارای شرایط زیر هستید، حتما باید برای درمان اضطراب اقدام کنید:
- ترس و اضطراب در توانایی شما برای انجام کارها اختلال ایجاد کرده است.
- واکنش های شما اغلب متناسب با موقعیت ها نیست.
- شما نمی توانید پاسخ های خود را با توجه به نوع موقعیت کنترل کنید.
بهترین روش های درمان اضطراب بدون دارو
روش های درمان اضطراب بدون دارو به تغییر سبک زندگی، مواجهه درمانی با ترس، نوشتن و ریلکسیشن خلاصه می شوند. بهترین روش درمان اضطراب بدون دارو، رفتار درمانی است. شما باید با این کار، خودتان را در معرض ترس قرار دهید و مطابق با مراحل زیر، شاهد درمان اضطراب در خانه باشید:
- ترس های خود را به ترتیب از بیشترین تا کمترین تهدید، رتبه بندی کنید.
- ابتدا روی یکی از کم تهدیدترین ترس های خود کار کنید.
- به موقعیت ترسناک فکر کنید. خودتان را در حال تجربه آن موقعیت تصور کنید. ترس های خود را تجزیه و تحلیل کنید. از چه چیزی می ترسید؟
- برنامه ای تهیه کنید که شامل تعدادی گام کوچک باشد. برای مثال به تدریج فاصله بین خود و موقعیت یا شیء ترسناک را کاهش دهید، یا به تدریج مدت زمان صرف شده در موقعیت ترسناک را افزایش دهید.
- در برابر تمایل به ترک آن مقاومت کنید. از تکنیک های آرامش، تنفس و جملات مقابله ای برای کمک به مدیریت اضطراب خود استفاده کنید.
- این مراحل را تا جایی تکرار کنید که اعتماد به نفس لازم برای مقابله با ترس ها را در خودتان ببینید.
درمان اضطراب بدون دارو امکان پذیر است؟
درمان اضطراب با دارو و بررسی مزایا و عوارض آن
درمان اضطراب با دارو زمانی امکان پذیر است که روش های دیگر مانند روان درمانی و یا تکنیک های آرام سازی، جوابگو نباشند. در این شرایط، برای درمان اضطراب باید مطابق با نظر روانپزشک، از یک سری داروهای خاص استفاده کنید که مهم ترین آن ها عبارتند از:
| دسته دارویی | کاربرد اصلی | مزایا | عوارض و محدودیت ها | نکات مصرف |
| داروهای ضد افسردگی | تنظیم مواد شیمیایی مغز و کاهش اضطراب بلندمدت | مناسب مصرف طولانی، بدون وابستگی | شروع اثر تدریجی، عوارض خفیف اولیه | نیاز به مصرف منظم و قطع تدریجی |
| داروهای ضد افسردگی سه حلقه ای | کاهش اضطراب در موارد مقاوم به درمان | اثرگذاری قوی | عوارض جانبی بیشتر | مصرف محدود و تحت نظر پزشک |
| بنزودیازپین ها | کاهش سریع اضطراب و حملات پانیک | اثر فوری | وابستگی، خواب آلودگی | فقط مصرف کوتاه مدت |
| نمونه های بنزودیازپین | آلپرازولام، کلونازپام، دیازپام، لورازپام | کنترل علائم حاد | خطر سوء مصرف | قطع تدریجی ضروری است |
| بتابلوکرها | کاهش علائم جسمی اضطراب | موثر بر تپش قلب و لرزش | بی اثر بر افکار اضطرابی | مناسب اضطراب موقعیتی |
نقش روان درمانی در درمان اضطراب به صورت اصولی
یکی از روش های درمان اضطراب بدون دارو، روان درمانی است. در این تکنیک، احساسات، افکار و رفتارهای ناسالم شما شناسایی و در مسیر تغییر قرار می گیرند. رویکردهای موثر برای کنترل اضطراب با روان درمانی عبارتند از:
- درمان شناختی رفتاری (CBT): CBT به شما می آموزد که الگوهای فکری و رفتارهایی را که منجر به احساسات آزاردهنده می شوند، تشخیص دهید. سپس روی تغییر افکار و واکنش های خود به موقعیت های محرک کار می کنید.
- درمان مواجهه ای: در این روش درمانی، شما در یک محیط امن نزد یک روانشناس هستید و او شما را با ترس هایتان روبرو می کند. درمان مواجهه ای به شما نشان می دهد که قادر به مقابله با ترس هایتان هستید و یاد می گیرید که چگونه ترس های خودتان را کنترل کنید.
درمان اضطراب در خانه با تکنیک های علمی و کاربردی
چند نمونه از تکنیک های درمان اضطراب در خانه که موثر نیز هستند، عبارتند از:
- یادگیری در مورد اضطراب: در مورد اضطراب یاد بگیرید و اطلاعات خود را بالا ببرید. شاید بتوانید میان اضطراب های کم ضرر و مضر، تمایز قائل شوید.
- ذهن آگاهی: ذهن آگاهی یعنی اینکه ذهن خودتان را برای تمرکز یا عدم تمرکز روی کاهش اضطراب، مدیریت کنید.
- تکنیک های آرام سازی: چند نفس عمیق بکشید. روی زمان دم و بازدم خودتان تمرکز کنید و در حین تنفس، عضلات خودتان را آرام سازی کنید.
- ایجاد عزت نفس: احساس بی ارزشی نداشته باشید. به خودتان عزت نفس و اعتماد به نفس بدهید و این تصورات که دیگران شما را دوست ندارند و یا زشت و بد هستید را کنار بگذارید.
تأثیر سبک زندگی سالم در کاهش و درمان اضطراب
خواب کافی، داشتن رژیم غذایی مناسب، مصرف منیزیم و ویتامین های گروه ب و فعالیت بدنی، همگی می توانند باعث کاهش اضطراب شوند. سبک زندگی سالم، آرامش را به زندگی شما باز می گرداند و ترس و اضطراب را به عزت نفس تبدیل می کند.
نحوه درمان اضطراب مزمن در خانم ها و آقایان
درمان اضطراب شدید و مزمن؛ چه زمانی باید به متخصص مراجعه کرد؟
اضطراب شدید و مزمن زمانی اتفاق می افتد که علائم شما به صورت تکرارشونده، در طول مدت زمان طولانی و در شرایط شدیدی بروز پیدا می کنند. به طوری که شاید حتی روش های درمان اضطراب بدون دارو نیز برای فرد کافی نباشند. اگر اضطراب اختلال جدی در زندگی روزمره و روابط اجتماعی شما ایجاد کرده است، حتما باید به متخصص مراجعه کنید. در اکثر مواقع برای درمان اضطراب شدید، نیاز به مصرف داروهای ضد افسردگی و استرس است.
اشتباهات رایج در درمان اضطراب که مانع بهبود می شوند؟
اگر برای کاهش اضطراب خود، از تکنیک های زیر کمک می گیرید؛ باید بدانید که سخت در اشتباه هستید:
- خود درمانی با دارو
- قطع یا کاهش ناگهانی داروهای تجویز شده
- انتظار بهبود سریع و کامل
- مقایسه روند درمان اضطراب خود با دیگران
- تمرکز بیش از اندازه بر علائم و عدم ریشه یابی
سخن پایانی
درمان اضطراب، نقش کلیدی در بهبود فعالیت های روزمره، کاهش ترس و ناتوانی های ناشی از استرس دارد. اینکه کاهش اضطراب با دارو برای شما مناسب است یا بدون دارو، کاملا وابسته به نظر پزشک بوده و نمی توان بدون علم پزشکی، در مورد آن نظر داد. پس برای کاهش اضطراب خودتان، همین حالا نوبت روانپزشک متخصص را رزرو کنید.
